Το Ρωμαίικο > Κοινοτισμός > Η ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ AΡΡΑΒΩΝΑ / Τοῦ Πρωτ. Θεμιστοκλέους Στ. Χριστοδούλου, Δρ. Θ.

Η ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ AΡΡΑΒΩΝΑ / Τοῦ Πρωτ. Θεμιστοκλέους Στ. Χριστοδούλου, Δρ. Θ.

Ἱστορικὴ καὶ Λειτουργικο-Ποιμαντικὴ προσέγγιση καθὼς καὶ ἡ ἔννοια αὐτῆς

Σύμφωνα μὲ τὴν Παράδοση τῆς Ὀρθοδόξου  Ἐκκλησίας μας καὶ τὴν κρατοῦσα σήμερα ἐκκλησιαστικὴ τάξη ὁ ἀρραβώνας τελεῖται συναπτὰ μὲ τὴν ἀκολουθία τοῦ γάμου. Ὁ ἀρραβώνας ἀποτελεῖ μιὰ ξεχωριστὴ ἀκολουθία ἐκείνης τοῦ γάμου καὶ προηγεῖται τοῦ γάμου ἔχουσα ἰδίαν ὀνομασίαν, ὡς «ἀκολουθία τῶν μνήστρων». Κατ’ αὐτὴν τὴν ἀκολουθίαν ὁ ἱερεὺς στραυρώνει τὰ μνῆστρα, δηλ. τὰ δακτυλίδια, τρεῖς φορὲς σταυροειδῶς πάνω στὸ Εὐαγγέλιο καὶ ἐπιλέγει σὲ κάθε μελλόνυμφο τὴ φράση: «Ἀρραβωνίζεται ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ (τάδε) τὴν δούλην τοῦ Θεοῦ (τάδε) εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Λέγοντας τὴ φράση «ἀρραβωνίζεται ὁ δοῦλος…» ξεκινάει ἀπὸ τὸ μέτωπο τοῦ γαμπροῦ ἔχοντας στὰ χέρια του ὁ ἱερέας τὰ δακτυλίδια καὶ ἀκουμπώντας τα αὐτὰ πάνω στὸ μέτωπο καὶ ὅταν πεῖ «τὴν δούλην τοῦ Θεοῦ (τάδε)…» τὰ δακτυλίδια τὰ ἀκουμπᾶ στὸ μέτωπο τῆς νύφης καὶ ὅταν ἐπιλέγει τὴ φράση: «εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρός…» τότε σταυρώνει, σχηματίζει χαράσσοντας μὲ τὰ δακτυλίδια τὸ σύμβολο τοῦ σταυροῦ, ἐπὶ τοῦ μετώπου τοῦ γαμπροῦ. Αὐτὸ γίνεται γιὰ τρεῖς συνεχόμενες φορὲς καὶ μετὰ ξεκινάει ἀπὸ τὸ νύφη τὸ ἀντίστροφο. Κάθε φορὰ ποὺ τελειώνει ἡ κάθε φράση, ὁ γαμπρὸς ἤ ἡ νύφη ἀντίστοιχα λέγουν τὸ Ἀμήν, ὡς ἐπισφράγιση τῶν λεγομένων καὶ ὡς ἐλεύθερη ἀποδοχὴ τῶν τελουμένων. Ἀφοῦ τελειώσει ὁ ἱερέας τὸν ἀρραβώνα μὲ τὰ δακτυλίδια, τότε περνάει τὰ δακτυλίδια στὸν παράμεσο τῆς δεξιᾶς χειρός, ἐπειδὴ κατὰ τὴν Ὀρθόδοξη Παράδοσή μας οἱ νεόνυμφοι φοροῦν ἐσαεὶ μέχρι θανάτου τὰ δακτυλίδια τοῦ ἀρραβῶνός τους στὸ δεξὶ ἤ στὸ καλὸ χέρι, ὅπως λέει ὁ λαός. Ἀμέσως ἀκολουθεῖ ἡ τριπλὴ ἀλλαγὴ τῶν δακτυλιδίων ἀπὸ τὸν παράνυμφο, μιὰ πράξη συμβολικὴ κι αὐτή, δεικνύουσα τὴ συμμετοχὴ τοῦ παρανύμφου στὸ μυστήριο ἀλλὰ καὶ στὴ ζωὴ τῶν νεονύμφων. Ὁ παράνυμφος λαμβάνει τὰ δακτυλίδια σταυρωτὰ καὶ τὰ ἀλλάσσει κι αὐτὸς τρεῖς φορές, ξεκινώντας ἔχων τὴν δεξιάν του χείρα πάνω στὴν ἀριστερά, δηλ. τὸ δεξί του χέρι βαστᾶ τὸ δακτυλίδι τοῦ γαμπροῦ καὶ τὸ ἀριστερὸ τὸ δακτυλίδι τῆς νύφης. Σταυρώνοντας τὰ χέρια του τὴν πρώτη φορὰ τὸ δεξί του χέρι μὲ τὸ δακτυλίδι τοῦ γαμπροῦ κάτω ἀπὸ τὸ ἀριστερό του χέρι καὶ πάλι τὸ δακτυλίδι μπαίνει στὴ θέση του μιὰ ἀπὸ πάνω καὶ μιὰ ἀπὸ κάτω, μέχρι νὰ γίνουν τρία τὰ ἀλλάγματα, ὁπότε καταλήγει ὁ παράνυμφος νὰ ἔχει τὸ ἀριστερό του χέρι μὲ τὸ δακτυλίδι τῆς νύφης πάνω στὸ δεξί του χέρι, ποὺ ἔχει τὸ δακτυλίδι τοῦ γάμπρου. Ἔπειτα ἀκολουθεῖ ἡ μεγάλη εὐχὴ τοῦ ἀρραβῶνος καὶ τελειώνει ἡ ἀκολουθία τῶν μνήστρων.

Ὡς γνωστὸν σήμερα ὁ ἀρραβώνας τελεῖται συναπτά, δηλ. μαζὶ μὲ τὸ γάμο στὸν ἱερὸ ναό. Παλαιότερα ὁ ἀρραβώνας μποροῦσε νὰ τελεσθεῖ σὲ διαφορετικὸ χρόνο ἀπὸ τὸ γάμο, καὶ φυσικὰ ὁ ἀρραβώνας ὡς ἀκολουθία μποροῦσε νὰ τελεσθεῖ καὶ ἐκτὸς ναοῦ, ὅπως συμβαίνει καὶ μὲ τὶς ἀκολουθίες τοῦ μικροῦ Ἁγιασμοῦ, τοῦ μυστηρίου τοῦ Εὐχελαίου κ.ἄ. Τότε, παρὼν στὸν ἀρραβώνα ἦταν καὶ ὁ ἱερέας, ὁ ὁποῖος καὶ θὰ εὐλογοῦσε ὁπωσδήποτε αὐτόν. Ὅμως σήμερα τὰ πράγματα ἄλλαξαν. Παλαιότερα σπάνια κάποιοι διέλυαν τὸν ἀρραβώνα, ἐνῶ σήμερα ὁ λεγόμενος ἀρραβώνας, χωρὶς ἱερολογία καὶ παρουσία ἱερέως, δὲν ἔχει ἰσχὺ ποὺ εἶχε ὁ ἱερολογημένος. Ἄν αὐτὸ συνέβαινε, σπανίως βέβαια, τὸ ζεῦγος ἔπρεπε νὰ κινήσει καὶ τυπικὲς διαδικασίες χωρισμοῦ, ἐφόσον ἡ ἀκολουθία ἦταν ἱερολογημένη. Γιὰ τὴν ἀποφυγὴ τυχὸν τέτοιων διαλύσεων ἀρραβώνων καὶ λόγω τοῦ ὅτι εὔκολα σήμερα οἱ ἄνθρωποι κάνουν ἀρραβῶνες κι εὔκολα  φτάνουν  στὸ σημεῖο νὰ τοὺς διαλύουν, ἡ Ἐκκλησία σὲ συμφωνία μὲ τὸ κράτος, ἀπεφάσισε νὰ ἱερολογεῖ τὸν ἀρραβώνα μόνον καὶ ποτὲ ἄλλοτε κατὰ τὸν ἴδιο χρόνο καὶ πρὶν ἀπὸ τὴν τέλεση τοῦ γάμου.

Ἄρα τὸ ἐρώτημα τὸ ὁποῖο τίθεται ἀπαντᾶται ὡς ἑξῆς: Στὸν σημερινὸ λεγόμενο ἀρραβώνα, ποὺ τελεῖται στὰ σπίτια ἀπὸ τοὺς γονεῖς καὶ συγγενεῖς δὲν εἶναι ἀπαραίτητη ἡ παρουσία τοῦ κληρικοῦ γιὰ νὰ εὐλογήσει αὐτόν, γιατὶ αὐτὸ ἀπαγορεύεται. Μπορεῖ ὡστόσο νὰ παρευρεθεῖ ὁ κληρικός, χωρὶς νὰ ἱερολογήσει ἀρραβώνα, ὡστόσο πρὶν τὴν ὅλη τελετὴ θὰ μπορεῖ νὰ τελέσει τὴν ἀκολουθία τοῦ μικροῦ Ἁγιασμοῦ γιὰ τὴν εὐλογία τῶν νέων, τῶν γονέων καὶ τῶν συγγενῶν τους. Ἡ παρουσία τῆς Ἐκκλησίας, ἔστω καὶ σ’αὐτὴν τὴν περίπτωση, ποὺ δὲν ἱερολογεῖ τὸν ἀρραβώνα, θεωρῶ ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη, διότι κατὰ τὴν στιγμὴ ἐκείνη ὁ ἱερέας μπορεῖ νὰ δώσει τὶς εὐχές του, ὥστε σύντομα στὴν Ἐκκλησία, στὸν ὀρθόδοξο ναό, νὰ τελεσιεῖ ὁ κανονικὸς εὐλογημένος ἀρραβώνας καὶ φυσικὰ τὸ σπουδαιότερο ὅλων, ποὺ εἶναι ὁ γάμος. Μᾶλλον ἡ παρουσία κληρικοῦ κατὰ τοὺς μὴ εὐλογημένους ἀρραβῶνες, νὰ σημαίνει καὶ τὴν ἀπόφαση ποὺ μόλις πῆραν, ὡς ἀνακοίνωση μπροστὰ στοὺς γονεῖς καὶ στοὺς συγγενεῖς των νὰ φθάσουν καὶ στὸ γάμο. Ἄλλωστε αὐτὸς ὁ ἀρραβώνας ἔχει τὴ σημασία του στὸ γεγονός, ὅτι οἱ νέοι δοκιμάζουν νὰ ξεκινήσουν τὴ ζωή τους σκεπτόμενοι σοβαρὰ τὸ γάμο. Ὁ ἀρραβώνας ποὺ γίνεται στὸ σπίτι κλαὸν θὰ εἶναι νὰ μὴν χρησιμοποιεῖ τὴν λέξη «ἀρραβῶνας» ἀλλὰ «λογοδοσία» ἤ «ἀπόφαση» γιὰ νὰ φθάσουν στὸν γάμο. Σήμερα πολλοὶ ἐκ τῶν πιστῶν μας καὶ μὴ ἐξαιρουμένων καὶ τῶν ἰδίων τῶν μελλονύμφων, δὲν γνωρίζουν ὅτι ὁ κανονικὸς ἀρραβώνας τελεῖται στὴν Ἐκκλησία καὶ μάλιστα ὅτι ὁ ἀρραβώνας εἶναι μιὰ ὁλόκληρη ἀκολουθία, ποὺ προηγεῖται τοῦ γάμου.

Σήμερα στὸν ἰσχύοντα Καταστατικὸ Χάρτη τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ποὺ περιβάλλεται μὲ ἰσχὺ Νόμου, γνωστὸς 590/1977 (ΦΕΚ 146/31-5-1977, τεῦχος Α΄) ὁρίζεται σχετικὰ μὲ τὸν ἀρραβώνα: «Παράγραφος 3. Ἡ κεχωρισμένως ἀπὸ τῆς τελέσεως τοῦ μυστηρίου τοῦ γάμου ἱερολογία τῆς μνηστείας ἀπαγορεύεται, κηρύσσεται δὲ πνευματικῶς ἄκυρος ὑπὸ τοῦ Ἀρχιερέως τοῦ τόπου, ἔνθα αὕτη ἐτελέσθη» (Καταστατικὸς Χάρτης τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, Εἰδικὴ ἔκδοση τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, Ἀθῆναι, χ.ἡ., σ. 94). Μάλιστα στὴν ἴδια παράγραφο περιγράφονται καὶ οἱ κυρώσεις ποὺ προκύπτουν γιὰ κάποιον κληρικὸ ποὺ παρέβη τὸν Καταστατικὸ Χάρτη. Ἔτσι: «Εἰς τὸν τελέσαντα τὴν ἱερολογίαν ἱερέα ἐπιβάλλεται ποινὴ ἀργίας μέχρις ἑνὸς ἔτους καὶ στερήσεως τοῦ ἡμίσεως τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ, ὡς καὶ φυλάκισιν μέχρις ἑνὸς ἔτους».

Σήμερα λοιπὸν ἡ ἀκολουθία τοῦ ἀρραβώνα τελεῖται συναπτὰ μὲ τὴν ἀκολουθία τοῦ γάμου. Ὅταν φθάσει ὁ καιρὸς τοῦ γάμου, ὅπως ὁρίζεται ἀπὸ τοὺς μελλόνυμφους, προσέρχονται στὸν ἱερὸ ναὸ ὁ γαμπρὸς καὶ ἡ νύφη. Στὴν εἴσοδο τοῦ ναοῦ τοὺς προϋπαντᾶ ὁ ἱερέας καί, ἀφοῦ τοποθετήσει τὸν μὲν γαμπρὸ στὰ δεξιὰ καὶ τὴ νύφη  στὰ ἀριστερὰ τοῦ γαμπροῦ, τοὺς εἰσοδεύει στὸ κέντρο τοῦ ναοῦ. Ἡ τοποθέτηση αὐτὴ τοῦ ζεύγους ἀπὸ τὸν ἱερέα συμβολίζει τρία πράγματα· πρῶτα ὅτι οἱ μελλόνυμφοι ἑνώνονται ὄχι μόνοι τους, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν Θεό· δεύτερον ὅτι ὁ ἄνδρας λαμβάνει τὴ γυναίκα του ὄχι μόνος του, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία ποὺ εἶναι ἡ πηγὴ κάθε εὐτυχίας· καὶ τρίτον ἡ στάση τοῦ ἄνδρα στὰ δεξιὰ καὶ τῆς γυναίκας στὰ ἀριστερά, συμβολίζει τὴ διαδοχικὴ δημιουργία τοῦ Θεοῦ, ὅταν πρῶτα ἔπλασε τὸν ἄνδρα-Ἀδὰμ κι ἔπειτα ἐκ τῆς πλευρᾶς αὐτοῦ (ἐνν. τοῦ Ἀδὰμ) ἔπλασε τὴν γυναίκα, δηλ. τὴν Εὔα. Ὁ ἱερέας φορεῖ ἀπαραιτήτως ἐπιτραχήλιον καὶ φελώνιον, βαστᾶ δὲ στὴν δεξιά του χείρα τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον καὶ μὲ τὴν ἀριστερά του βαστᾶ τοὺς μελλονύμφους. Ἀφοῦ ἔλθουν στὸ κέντρο τοῦ ναοῦ, τότε ὁ ἱερεὺς ἀποθέτει τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον ἐπὶ ηὐτρεπισμένου τραπεζίου καὶ ἀκολούθως ἀρχίζει μὲ τὸ «Εὐλογητὸς» τὴν Ἀκολουθία τοῦ Ἀρραβώνος. Εὐθὺς παραλαμβάνει ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τοὺς μελλονύμφους τὰ δακτυλίδια, δηλ,. τὶς βέρες, καὶ τὰ τοποθετεῖ ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου γιὰ τὸν ἁγιασμό. Αὐτὸ συμβολίζει ὅτι ἡ ἕνωση τῶν μελλονύμφων μὲ τὰ σύμβολα τοῦ γάμου, δηλ. τὰ δακτυλίδια, πηγάζει ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό, ποὺ εἶναι ὁ εὐλογῶν καὶ ἁγιάζων πάντας τοὺς μετέχοντας καὶ ὅτι τὸ ἔργο τῆς εὐλογίας γίνεται ἐνώπιον τοῦ Χριστοῦ. Παλαιότερα τὰ δακτυλίδια τοποθετοῦνταν ἀπὸ τὸν ἱερέα ἀπ’ εὐθείας στὴν Ἁγία Τράπεζα. Τὰ δακτυλίδια σήμερα εἶναι ἀμφότερα κατασκευασμένα ἀπὸ χρυσό. Παλαιότερα ὅμως τὰ δακτυλίδια, ὅπως φαίνεται στὴ χειρόγραφη λειτουργική μας παράδοση, ἦταν διαφορετικῆς ποιότητος. Ὑπῆρχε ἕνα ἀργυρὸ καὶ ἕνα χρυσό. Τὸ μὲν ἀργυρὸ τοποθετοῦσε ὁ ἱερέας στὰ δεξιὰ τῆς Ἁγίας Τράπεζας, τὸ δὲ χρυσὸ στὰ ἀριστερά της. Τὸ ἀργυρὸ δακτυλίδι παρελάμβανε ὁ ἄνδρας, τὸ δὲ χρυσὸ τὸ ἐλάμβανε ἡ νύφη. Ὁ ἅγιος Συμεὼν Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης θέλει τὸ ἕνα δακτυλίδι ἀπὸ σίδερο σὲ ἔνδειξη τῆς δυνάμεως τοῦ ἄνδρα, τὸ ἄλλο δακτυλίδι ἀπὸ χρυσὸ σὲ ἔνδειξη τῆς ἁπαλότητας καὶ καθαρότητας τῆς γυναίκας (Δανιὴλ. Γεωργοπούλου, Ἱεροδιδασκάλου, Ἱερὰ Ἀνθολογία περιέχουσα Ἑρμηνείαν ἐπὶ τῆς τελετῆς τῶν ἑπτὰ μυστηρίων τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἔτι δὲ διάφορα ἄλλα χρήσιμα καὶ ἀναγκαία πρὸς ὁδηγίαν τοῦ εὐαγοῦς ἱερατείου, ἐκδ. Ρηγοπούλου, Θεσσαλονίκη 1979, σ. 63). Ἐπίσης παλαιότερα ὁ ἱερέας ἔδινε στὸ γαμπρὸ καὶ στὴ νύφη κατὰ τὴν ὥρα τῆς ἱερολογίας τοῦ ἀρραβώνα νὰ βαστοῦν λαμπάδες ἀναμμένες. Αὐτὸ συμβόλιζε ὅτι τὸ φῶς εἶναι τὸ μαρτύριο τῆς σωφροσύνης τῶν μελλονύμφων, καθὼς ἐπίσης συμβόλιζε καὶ τὸ σημεῖο τῆς θείας χάριτος, τὸ φῶς δηλαδὴ ποὺ ἔρχεται σ’ αὐτούς, τὸ ὁποῖο πηγάζει ἀπὸ τὸν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό. Παλαιότερα άκόμη στὸ σημεῖο αὐτό, μετὰ ἀκριβῶς ἀπὸ τὴν ἐναρκτήρια εὐλογία, γινόταν καὶ προσφορὰ θυμιάματος ἀπὸ τὸ ἱερέα καὶ μάλιστα σταυροειδὴς προσφορά, ποὺ συμβόλιζε τὴν σταυροειδὴ εὐλογία τοῦ Θεοῦ πρὸς τοὺς μελλονύμφους. Μετὰ τὸ θυμίαμα ἀκολουθοῦν ἀπὸ τὸν ἱερέα τὰ Εἰρηνικά, δηλ. ἡ μεγάλη Συναπτή, καὶ ἀκολούθως λέγει ὁ ἱερέας τὴν εὐχὴ «Ὁ Θεὸς ὁ αἰώνιος,ὁ τὰ διηρημένα…» καὶ εὔχεται νὰ εὐλογήσει αὐτοὺς ὁ Θεὸς ὡς εὐλόγησε τὸν Ἰσαὰκ καὶ τὴν Ρεβέκκαν. Ἡ ἀναφορὰ στὰ Παλαιοδιαθηκικὰ αὐτὰ πρόσωπα γίνεται σκοπίμως ἀπὸ τὸ ἱερὸ συγγραφέα τῆς ἀκολουθίας τοῦ ἀρραβώνα, γιὰ νὰ θυμίσει στοὺς μελλονύμφους ὅτι ὁ Ἰσαὰκ ἔλαβα γιὰ γυναίκα του μόνον τὴν Ρεβέκκα καὶ ὄχι ἄλλες γυναῖκες, ἄν καὶ ἡ πολυγαμία κατὰ τοὺς χρόνους τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἐπιτρεπόταν, γιὰ νὰ δείξει στοὺς μελλόνυμφους ὑπόδειγμα ἀγάπης, συμφωνίας καὶ σωφροσύνης καὶ κυρίως τῆς εὐλογημένης μονογαμίας. Μετὰ τὴν εὐχὴ ὁ ἱερέας, ἀφοῦ εὐλογήσει τὰ μνῆστρα, δηλ. τὰ δακτυλίδια, ποιεῖ πρῶτα σχῆμα σταυροῦ στὸ μέτωπο τοῦ ἄνδρα λέγων· «Ἀρραβωνίζεται ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ (δεῖνα) τὴν δούλην τοῦ Θεοῦ (δεῖνα), εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Καὶ ἀφοῦ ἐκφωνήσει αὐτὸ τρεῖς φορὲς στὸν ἄνδρα κι ἔπειτα ἄλλες τρεῖς φορὲς στὴν γυναίκα, βάζει τὰ δακτυλίδια στοὺς παραμέσους τῶν δεξιῶν χεριῶν τῶν μελλονύμφων καὶ ἀκολούθως ὁ παράνυμφος τὰ ἀλλάσσει τρεῖς φορές. Ὁ παράνυμφος ἔτσι γίνεται συνεργὸς καὶ μάρτυρας τῶν τελουμένων μυστηρίων. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ ἡ θέση του μέσα στὸν γάμο θεωρεῖται πολὺ σπουδαία καὶ καθοριστικὴ γιὰ τὴν εὐτυχία καὶ τὴ στερέωση τοῦ γάμου. Μετὰ τὴν τοποθέτηση τῶν δακτυλιδίων ὁ ἱερέας λέγει ἀκόμη μιὰ εὐχὴ καὶ κάνει τὴν ἀπόλυση τῆς ἀκολουθίας τοῦ ἀρραβώνα. Σήμερα ὅμως ποὺ ἀρραβώνας καὶ γάμος τελοῦνται τὴν ἴδια ὥρα ἡ ἀπόλυση τοῦ ἀρραβῶνα καταλιμπάνεται καὶ στὴ θέση τῆς ἀπολύσεως ἐπιλέγονται ψαλμικοὶ στίχοι· «Μακάριοι πάντες οἱ φοβούμενοι τὸν Κύριον…» κτλ. Γιὰ τὴν ἱστορία πρέπει νὰ σημειώσουμε ἀκόμη, ὅτι παλαιότερα ὁ ἀρραβώνας τελοῦνταν στὸ νάρθηκα τοῦ ναοῦ καὶ ἀκολούθως γιὰ τὸ μυστήριο τοῦ γάμου γινόταν ἡ πανηγυρικὴ εἴσοδος τῶν μελλονύμφων στὸ κέντρο τοῦ ναοῦ. Ἀκόμη στὴ χειρόγραφη παράδοση ἐντοπίζουμε ὅτι, μετὰ τὴν ἀλλαγὴ τῶν δακτυλιδιῶν ἀπὸ τὸν παράνυμφο γινόταν ἀπ’ αὐτὸν ἡ ἕνωση τῶν δακτύλων τῶν μελλονύμφων. Αὐτὸ ὅμως δὲν γίνεται σήμερα, γιατὶ ἡ συμπλοκὴ τῶν δακτύλων ἤ μᾶλλον τῶν χειρῶν τῶν μελλονύμφων γίνεται κατὰ τὴν ἱερολογία τοῦ μυστηρίου τοῦ γάμου.

Κατὰ τὸν σημερινὸ ἱερολογημένο ἀρραβώνα ποὺ γίνεται συναπτὰ μὲ τὴν ἀκολουθία τοῦ γάμου, τὰ δακτυλίδια τοποθετοῦνται στὸν τέταρτο δάκτυλο τῶν χεριῶν τῶν μελλονύμφων καὶ μάλιστα στὸ δεξὶ χέρι. Σήμερα, γιὰ νὰ ξεχωρίζουν οἱ μὴ ἔχοντες ἱερολογημένο ἀρραβώνα, τοποθετοῦν τὶς βέρες-δακτυλίδια στὸ ἀριστερό τους χέρι. Κατὰ τὴ μελέτη μας ἐντοπίσαμε μιὰ παράδοση ἐξήγηση τοῦ Ἰσιδώρου τῆς Σεβίλλης σχετικὰ μὲ τὴ θέση τοῦ δακτυλιδίου τοῦ ἀρραβώνα. Ὁ ἴδιος λέγει ὅτι τὸ δακτυλίδι τίθεται στὸν τέταρτο δάκτυλο τοῦ χεριοῦ, διότι ἀπὸ ἐκεῖ ξεκινᾶ μιὰ φλέβα ποὺ καταλήγει στὴν καρδιά, τὴν ἕδρα τῆς ἀγάπης (Κων/νου Καλλινίκου, Πρωτ., Ὁ χριστιανικὸς ναὸς καὶ τὰ τελούμενα ἐν αὐτῷ, ἐκδ. Γρηγόρη, Ἀθῆναι 1969, σ. 510).

Ὁ ὅσιος Γέροντας Παΐσιος ἔλεγε ὅτι πρέπει κανεὶς τὴν ἀρραβωνιαστικιά του νὰ τὴ βλέπει σὰν ἀδελφή του καὶ νὰ εἶναι καὶ οἱ δύο πολὺ προσεκτικοὶ καὶ νὰ ἐγκρατεύονται. Νὰ κάνουν τὸν ἀγῶνα τους, γιὰ χάρη τοῦ Θεοῦ, γιὰ νὰ στεφανωθοῦν στὸ τέλος σὰν φιλότιμοι ἀγωνιστές. Αὐτὸ συμβολίζουν τὰ στέφανα τῆς ἐκκλησίας. Ἔτσι κανεὶς ἔχει βοηθό του τὴ Θεία Χάρη. Ὁ ἀρραβώνας νἆναι σύντομος, νὰ μὴν τραβάει μακρυά (Ἀθανασίου Ρακοβαλῆ, «Ὁ πατὴρ Παϊσιος μοῦ εἶπε…», ἔκδ. 15η, Θεσσαλονίκη 2002).

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

nv-author-image

Θεόφιλος Παπαδόπουλος