Το Ρωμαίικο > Ορθοδοξία > Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΕΣ ΟΜΟΛΟΓΙΕΣ / Ο ΠΑΠΙΣΜΟΣ / Αρχιμ. Επιφάνιος Χατζηγιάγκου

Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΕΣ ΟΜΟΛΟΓΙΕΣ / Ο ΠΑΠΙΣΜΟΣ / Αρχιμ. Επιφάνιος Χατζηγιάγκου

Ιστορική αναδρομή

Όπως είναι γνωστό από την εκκλησιαστική ιστορία, το 1054 μ.Χ. συνέβη ένα θλιβερό γεγονός που συγκλόνισε την Εκκλησία· το Σχίσμα. Ένα μεγάλο μέρος του δυτικού χριστιανικού κόσμου με αρχηγό τον πάπα της Ρώμης αποκόπηκε από την Ανατολική Εκκλησία και αποτέλεσε τη λεγομένη «Καθολική Εκκλησία» ή, ορθότερα, τον Παπισμό.

Τα αίτια του Σχίσματος ήταν α) θεολογικά (η προσθήκη στο Σύμβολο της Πίστεως του Filioque, δηλαδή της διδασκαλίας περί εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος και εκ του Υιού κ.ά.), β) εκκλησιολογικά (το πρωτείο του πάπα και η φιλοδοξία του να εξουσιάζει ολόκληρη την Εκκλησία) και γ) πολιτικά (η επιδίωξη των Φράγκων, και ιδιαιτέρως του βασιλιά τους Καρλομάγνου, να δημιουργήσουν μια δική τους αυτοκρατορία).

Μετά το Σχίσμα, ο Παπισμός ακολούθησε μια πτωτική πορεία, που τον απομάκρυνε ακόμα περισσότερο από την εκκλησιαστική παράδοση των δέκα πρώτων αιώνων και τον οδήγησε σε πλήθος θεολογικά και εκκλησιολογικά ατοπήματα, κακοδοξίες αλλά και εγκλήματα.

Οι κακοδοξίες του Παπισμού

Ας δούμε τώρα μερικές από τις κακοδοξίες του Παπισμού.

α) Το Filioque (Φιλιόκβε). Σύμφωνα με τα λόγια του ιδίου του Χριστού, το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται από τον Θεό Πατέρα (βλ. Ιω. 15, 26). Οι Παπικοί διδάσκουν ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται και από τον Υιό. Έτσι άλλαξαν το Σύμβολο της Πίστεως προσθέτοντας σ’ αυτό τη φράση: «καί ἐκ τοῦ υἱοῦ»(Filioque). Με το Filioque ομολογούν μιαν άλλη τριάδα και ουσιαστικά πιστεύουν σ’ έναν άλλο Θεό.

β) Το πρωτείο και το αλάθητο το πάπα. Υποστηρίζουν ότι ο πάπας, ως διάδοχος του απ. Πέτρου, είναι η ορατή κεφαλή της Εκκλησίας, ο αντιπρόσωπος του Χριστού στη γη. Απ’ αυτόν πηγάζουν και αποκτούν κύρος όλες οι εξουσίες της Εκκλησίας. Αυτή η άποψη αποτελεί το λεγόμενο πρωτείο του πάπα.

Όμως ο απ. Πέτρος εκτός από την εκκλησία της Ρώμης (που δεν είναι και βέβαιο ότι αυτός την ίδρυσε), ίδρυσε και άλλες εκκλησίες. Θα έπρεπε λοιπόν κι αυτές να διεκδικούν το πρωτείο.

Τον 13ο αιώνα διατυπώθηκε και η θεωρία ότι ο πάπας είναι αλάθητος. Δηλαδή, όταν μιλά από καθέδρας για ζητήματα πίστεως, κάθε τι που λέει θεωρείται αλάνθαστο και οφείλει η Εκκλησία να το δεχθεί. Θεωρείται ανώτερος και από Οικουμενικές Συνόδους. Η διδασκαλία αυτή έγινε επίσημο δόγμα το 1870 από την Α’ Βατικανή Σύνοδο. Αυτό όμως είναι εντελώς αβάσιμο, διότι μόνο ο Θεός είναι αλάθητος. Εξάλλου, στην ιστορία της Εκκλησίας πολλοί πάπες υπήρξαν αιρετικοί: και καταδικάστηκαν από Συνόδους. Άρα δεν είναι αλάθητοι.

γ) Οι κτιστές ενέργειες του Θεού και κτιστή χάρη. Μια από τις μεγαλύτερες πλάνες του Παπισμού είναι το ότι αποδίδει στον άκτιστο Θεό κτιστές ενέργειες.

Σύμφωνα με την ορθόδοξη θεολογία, ο άνθρωπος δεν μπορεί να έρθει σε κοινωνία με την ουσία του Θεού. Μπορεί όμως να επικοινωνήσει μαζί του με τις ενέργειές του. Με την άσκηση, την καθαρότητα της καρδιάς, την προσευχή και τα Μυστήρια της Εκκλησίας ο άνθρωπος κοινωνεί με τις άκτιστες ενέργειες του Θεού και λαμβάνει τη Θεία Χάρη που τον αγιάζει και τον σώζει.

Οι Παπικοί, αντίθετα, δεν δέχονται άκτιστες ενέργειες στον Θεό. Γι’ αυτούς η Θεία Χάρη είναι κτιστή, δηλαδή δημιούργημα του Θεού. Κτιστή είναι και η χάρη των Μυστηρίων, όπως κτιστό ήταν και το θαβώρειο φως της Μεταμορφώσεως του Χριστού. Η διδασκαλία όμως αυτή έχει ολέθριες συνέπειες στη ζωή του Χριστιανού. Γιατί, αν η Θεία Χάρη είναι πράγματι κτιστή, ο άνθρωπος δεν μπορεί να φτάσει στον αγιασμό και τη θέωση.

δ) Μια άλλη κακοδοξία του Παπισμού είναι η διδασκαλία για τις αξιομισθίες των αγίων. Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, οι άγιοι στη ζωή τους έπραξαν περισσότερα καλά έργα απ’ όσα χρειάζονταν για να σωθούν. Αυτά λοιπόν που περισσεύουν αποταμιεύονται, και αποτελούν τον λεγόμενο «θησαυρό των αξιομισθιών των αγίων». Το ταμείο αυτό το διαχειρίζεται ο πάπας, ο οποίος μπορεί να διαθέσει κάποια από τα καλά αυτά έργα σε άλλους που τους λείπουν.

Είναι φανερό πως μια τέτοια άποψη είναι αντίθετη με τη σαφή διδασκαλία του Χριστού, που λέει ότι, κι αν ακόμα εφαρμόσουμε όλες τις εντολές του Θεού, να λέμε ότι είμαστε «ἀχρεῖοι δοῦλοι» (Λουκ. 17, 10). Όλοι οι άγιοι σώζονται όχι από τα έργα τους αλλά με τη Χάρη και το έλεος του Θεού. Και κανείς απ’ αυτούς δεν έκανε ή μπορούσε να κάνει περισσότερα απ’ όσα χρειαζόταν για τη σωτηρία του (βλ. Φιλιπ. 3, 12).

ε) Αντίθετο με τη διδασκαλία της Αγ. Γραφής είναι και το δόγμα για το Καθαρτήριο Πυρ. Οι Παπικοί διδάσκουν ότι εκτός από τον Παράδεισο και την Κόλαση υπάρχει και μια ενδιάμεση κατάσταση, το Καθαρτήριο Πυρ. Σ’ αυτό πηγαίνουν οι ψυχές των χριστιανών που πέθαναν ξαφνικά και δεν πρόλαβαν να εξομολογηθούν, παρά την καλή διάθεσή τους, ή δεν πρόλαβαν να εκπληρώσουν τον κανόνα που τους έβαλε ο πνευματικός. Εκεί βασανίζονται για ένα χρονικό διάστημα, ανάλογα με τις αμαρτίες τους και κατόπιν πηγαίνουν στον Παράδεισο. Ο χρόνος παραμονής των ψυχών στο Καθαρτήριο Πυρ μπορεί να συντομευθεί με τα λεγόμενα συγχωροχάρτια, που εκδίδει ο πάπας και τα οποία πρέπει να αγοράσουν οι συγγενείς των αποθανόντων.

Πουθενά όμως στην Αγ. Γραφή δεν αναφέρεται κάποια ενδιάμεση κατάσταση. Υπάρχει μόνο η Κόλαση και ο Παράδεισος (βλ. Ματθ. 25, 46 κ.α.). Η πώληση συγχωροχαρτιών και οι πιο πάνω διδασκαλίες υπήρξαν βασικές αιτίες της δημιουργίας του κινήματος των Προτεσταντών, οι οποίοι πίστευαν ότι όλα αυτά είχαν επινοηθεί για να πλουτίσουν τα ταμεία της «Καθολικής Εκκλησίας».

ς) Το 1854 οι Παπικοί εισήγαγαν το δόγμα περί της Ασπίλου Συλλήψεως της Θεοτόκου, σύμφωνα με το οποίο η Παναγία γεννήθηκε χωρίς το προπατορικό αμάρτημα. Το 1950 πρόσθεσαν και το δόγμα της Αναλήψεως της Θεοτόκου, κατά το οποίο η Παναγία ανελήφθη στους ουρανούς χωρίς να γνωρίσει θάνατο. Και τα δύο είναι αυθαίρετες κακοδοξίες.

ζ) Άλλη κακοδοξία του Παπισμού είναι ο Παποκαισαρισμός. Ο πάπας είναι αρχηγός της «Καθολικής Εκκλησίας» και συνάμα αρχηγός κράτους, του Βατικανού. Το φαινόμενο αυτό είναι εντελώς ασυμβίβαστο με το Ευαγγέλιο και τους ιερούς κανόνες. Ο Χριστός είπε ότι «ἡ βασιλεία ἡ ἐμή οὐκ  ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου» (Ιωάν. 18, 36).

η) Καινοτομίες στα μυστήρια. Μετά το Σχίσμα η παπική «Εκκλησία» επέφερε αλλαγές και στη λατρευτική ζωή. Αρχικά το Βάπτισμα το τελούσαν, όπως και οι Ορθόδοξοι, με τριπλή κατάδυση στο καθαγιασμένο νερό (βαπτίζω = βυθίζω στο νερό). Μετά τον 14ο αιώνα κατάργησαν την κατάδυση και τελούν το Βάπτισμα με ραντισμό ή επίχυση.

Κατά το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίαςχρησιμοποιούν άζυμο ψωμί. Από τον 12ο αιώνα στους λαϊκούς μεταδίδουν μόνο «σώμα» (όστια) όχι και «αίμα», παρά την εντολή του Κυρίου «Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες…» (Ματθ. 26, 27).

Καινοτομίες υπάρχουν και στα άλλα μυστήρια, τις νηστείες κ.λπ.

Η καταδίκη του Παπισμού

Ο Παπισμός έχει καταδικαστεί κατά καιρούς από διάφορες Συνόδους για τις αιρετικές του διδασκαλίες.

  • Η Γ’ και Δ’ Οικουμενικές Σύνοδοι (431, 451) καταδικάζουν ως αιρετικό όποιον προκαλέσει αλλαγή στο Σύμβολο της Πίστεως. Οι Παπικοί πρόσθεσαν, όπως είπαμε, το Filioque.
  • Η Σύνοδος που συνήλθε στην Κωνσταντινούπολη επί Μ. Φωτίου το 879-880 καταδίκασε την αίρεση του Filioque.
  • Η Σύνοδος που συνήλθε στην Κωνσταντινούπολη επί αγ. Γρηγορίου Παλαμά το 1351 καταδίκασε την αίρεση για τη «κτιστή χάρη».
  • Στα νεώτερα χρόνια οι Πατριάρχες της Ανατολής καταδίκασαν επανειλημμένως τον Παπισμό σε Συνόδους που έγιναν στην Κωνσταντινούπολη (1722, 1727, 1755, 1838, 1848, 1895).

Αλλά και όλοι οι Πατέρες της Εκκλησίας, χωρίς καμμιά εξαίρεση, όπως ο Μέγας Φώτιος, ο Γρηγόριος Παλαμάς, ο Κοσμάς ο Αιτωλός, ο Νικόδημος ο Αγιορείτης, ο Νεκτάριος Πενταπόλεως κ.ά., καταδικάζουν τους Παπικούς ως αιρετικούς. Αναφέρουμε χαρακτηριστικά τα λόγια του αγ. Μάρκου του Ευγενικού: «Τους αποστραφήκαμε ως αιρετικούς και γι’ αυτό χωριστήκαμε απ’ αυτούς… είναι αιρετικοί και ως αιρετικούς τους αποκόψαμε».

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

nv-author-image

Θεόφιλος Παπαδόπουλος