Δέν εἶναι ἄνθρωπος ὁ Θεός γιά νά μή γνωρίζει. Γνωρίζει ὁ Θεός ὅτι ἡ δυστυχία ἐπιστρέφει τούς ἁμαρτωλούς ἀνθρώπους στήν Ἀλήθεια, γι’ αὐτό καί στέλνει δυστυχίες. Στήν εἰρήνη καί τήν ἀφθονία οἱ ἄνθρωποι γίνονται ἀσεβεῖς κι ἐγωιστές, γι’ αὐτό ὁ Θεός στέλνει τίς δυστυχίες ὥστε νά τούς ἀφυπνίσει…
Ὁ Κύριος Χριστός ἀποκάλυψε στούς ἀνθρώπους ποιός εἶναι ὁ σκοπός τῆς ζωῆς τους στή γῆ καί ἔδειξε μέ σαφήνεια τό δρόμο γιά νά φτάσουμε σ’ αὐτό τό σκοπό. Πρίν τό Χριστό οἱ ἄνθρωποι δέ γνώριζαν οὔτε τό σκοπό τῆς ζωῆς, οὔτε τό δρόμο μέσῳ τοῦ ὁποίου φθάνουν σ’ αὐτό τό σκοπό…
Ὁ Χριστός ἀποκάλυψε στούς ἀνθρώπους, ὅτι ἡ ζωή εἶναι σκοπός τῆς ζωῆς. Δηλαδή ὅτι ἡ ἀθάνατη ζωή εἶναι σκοπός αὐτῆς τῆς σύντομης ἡμισείας ζωῆς.
Μέ τό Εὐαγγέλιό του ὁ Κύριος Χριστός δίδαξε τούς ἀνθρώπους πῶς νά πολεμοῦν τόν ἴδιο τους τόν ἑαυτό. Ὥστε πολεμώντας τόν ἑαυτό τους νά ἐξευγενιστοῦν, νά καλλιεργηθοῦν, νά γαληνεύσουν, νά χαριτωθοῦν, καί ἀκόμα νά θεωθοῦν…
Ὅταν ὅλα τ’ ἄλλα μέσα συνετισμοῦ θά ἔχουν ἐξαντληθεῖ, τότε ἡ Οὐράνια Ἀγάπη θά χρησιμοποιήσει τό ἔσχατο μέσο· θά μαστιγώσει τά παιδιά Του μέ τό μαστίγιο τοῦ πολέμου. Προβλέποντας τούς πολέμους ὁ Χριστός κλαίει (Λουκ. ιθ΄, 41)…
Μ’ αὐτό τόν τρόπο ἡ Οὐράνια Ἀγάπη θά παρακινηθεῖ κλαίγοντας νά ἐπιτρέψει νά πέσει στά παιδιά της ἡ μάστιγα τοῦ πολέμου.
Ἀπ’ ὅλα αὐτά εἶναι σαφής ἡ διδαχή:
α. Ὅτι ὁ Κύριος Χριστός ἀποκάλυψε τό σκοπό καί τό δρόμο τῆς ζωῆς.
β. Ὅτι ὁ Χριστός μέ τό Εὐαγγέλιο Του πρότεινε καί ὅρισε τόν πόλεμο τοῦ ἀνθρώπου ἐνάντια στόν ἑαυτό του μέ στόχο τήν ἀπομάκρυνση τῶν ἄλλων πολέμων.
γ. Ὅτι ἐκεῖνοι πού δέ διεξάγουν πόλεμο μέ τόν ἑαυτό τους, ἐνάντια στά πάθη τους, τίς κακίες καί τίς ἁμαρτίες τους, ἀναπόφευκτα τόν διεξάγουν ἐνάντια στό Θεό καί τούς ἀνθρώπους γύρω τους.
δ. Ὅτι ὁ πόλεμος ὁπωσδήποτε θά κτυπήσει τούς χριστιανούς πού καταπατοῦν τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ, ἀκόμα καί ἄν δέ τό θέλουν ὅπως ὅταν σφάλουν τά μικρά παιδιά, τά ὁποῖα δέ θέλουν τή βέργα, ἀλλά τήν προκαλοῦν…
-Ἄν καί εἰπώθηκαν πολλά, στρατηγέ, παρόλα αὐτά κατά τήν ἐπιθυμία σας θά προσπαθήσω ἀπό ὅλα ὅσα εἰπώθηκαν νά καταλήξω σέ κάποια συμπεράσματα…
Θεμελιῶδες συμπέρασμα εἶναι ὅτι ὁ πόλεμος πρέπει νά κατανοηθεῖ καί νά ἐξηγηθεῖ μόνον ὑπό τό φῶς τῆς Βίβλου.
Ὁλόκληρη ἡ παγκόσμια βιβλιογραφία ἰδωμένη στό σύνολό της, δέν ἐξηγεῖ τούς πολέμους ἀνάμεσα στούς ἀνθρώπους οὔτε κατ’ ἐλάχιστον ἀπ’ ὅτι τό κάνει ἡ Ἁγία Γραφή τοῦ Θεοῦ. Ἀπ’ ὅλα ὅσα ἐκτέθηκαν μέχρι τώρα εἶναι σαφές ὅτι ὁ πόλεμος -ὅπως ἐξάλλου καί ὅλα τά ἀτομικά καί κοινωνικά ζητήματα-ἐξαρτᾶται ἀποκλειστικά ἀπό τή σχέση μας ἔναντι τοῦ Θεοῦ καί τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ. Αὐτό ἰσχύει ἐξίσου καί γιά τούς μή χριστιανούς καί γιά τούς χριστιανούς. Ἡ διαφορά ἔγκειται μόνον στό ὅτι στούς μή χριστιανούς ὁ πόλεμος ἐξαρτᾶται ἀπό τή σχέση τους μέ τό Θεό καί ἔναντι τοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ, ὅπως ἐμφυτεύτηκε στή συνείδησή τους κι ὅπως μέχρι ἑνός σημείου τούς ἐξήγησαν οἱ σοφοί τους, ἐνῶ στούς χριστιανούς ὁ πόλεμος ἐξαρτᾶται ἀπό τή σχέση τους μέ τόν Ἕνα καί Ζῶντα Θεό καί τίς ἐντολές Του, ὅπως μᾶς ἀποκάλυψε διά τοῦ προσώπου Του ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός.
Αἰτία τοῦ πολέμου εἶναι ἡ πτώση τῶν ἀνθρώπων ἀπό τό Θεό καί τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ. Ἡ πτώση ἀπό τό Θεό καί ἡ ἀναξιότητα τῶν ἀνθρώπων κατά τήν περίοδο εἰρήνης προκαλοῦν τόν πόλεμο. Ὅταν οἱ ἄνθρωποι ἀξίζουν τόν πόλεμο δηλαδή ὅταν στοιβάζουν τίς αἰτίες τοῦ πολέμου, ὁ πόλεμος ἔρχεται εἴτε αὐτοί τό θέλουν εἴτε δέν τό θέλουν. Ὅπως ἐκεῖνοι πού πίνουν νερό μολυσμένο μέ τύφο μολύνονται μέ τύφο κι ἡ τύφωση εἶναι ἀναπόφευκτη, ἔτσι κι ἐκεῖνοι πού ἀπομακρύνονται ἀπό τό Θεό, πού καταναλίσκονται μέ σκέψεις, ἐπιθυμίες καί ἔργα ἐνάντια στό Θεό, μολύνουν τόν ἑαυτό τους μέ τήν ἀρρώστια τοῦ πολέμου κι ὁ πόλεμος εἶναι ἀναπόφευκτος. Ὅσο οἱ ἄνθρωποι πολεμοῦν ἐνάντια στό Θεό μέ τίς σκέψεις τους, τίς ἐπιθυμίες καί τά ἔργα τους, μάταια ὀνειρεύονται τήν εἰρήνη. Εἴτε τό θέλουν εἴτε ὄχι, ὁ πόλεμος θά φυτρώσει ἐκεῖ πού σπάρθηκαν οἱ σπόροι του. Ὁ πόλεμος ἐνάντια στό Θεό, ἀνοικτός ἤ κρυφός, ἀναπόφευκτα ὁδηγεῖ στόν πόλεμο μεταξύ τῶν ἀνθρώπων…
Στίς μέρες μας περισσότερο φωνάζουν γιά εἰρήνη καί οἱ περισσότεροι λαοί ἑτοιμάζονται γιά πόλεμο ὅσο ποτέ ἄλλοτε πρίν ἀπό μᾶς. Πολύ δύσκολα μία τέτοια διπροσωπία νά μήν τιμωρηθεῖ μέ πόλεμο.
Ἡ εἰδωλολατρία εἶναι θεομαχία. Εἴτε οἱ ἄνθρωποι καί οἱ λαοί προσκυνοῦν τά ἔργα τοῦ Θεοῦ εἴτε τά δικά τους, ἡ εἰδωλολατρία καί στίς δύο περιπτώσεις εἶναι Θεομίσητη. Κάθε ὅμως εἴδους εἰδωλολατρία τόσο στίς μέρες μας ὅσο καί στίς προηγούμενες ἐποχές τιμωρεῖται ἀπό τό Θεό μέ διάφορες αὐστηρές τιμωρίες ἀπό τίς ὁποῖες ὁ πόλεμος εἶναι ἡ τελευταία καί βαρύτερη.
Ἀποστολή τῆς Εὐρώπης ἦταν νά ζήσει χριστιανικά καί νά βοηθᾶ τά ἀδέλφια της, λαούς ἀλλόθρησκους, ἀνυψώνοντάς τους πρός τό Χριστό. Ἀντ’ αὐτοῦ ἔπεσε ἡ ἴδια ἡ Εὐρώπη, στήν εἰδωλολατρία. Ἀντί νά ἀποτελεῖ τό φῶς τοῦ κόσμου, ντύθηκε τό σκότος, κι ἀντί νά λάμπει μέ τούς χαρακτῆρες της, κοπιάζει νά λάμπει μέ τά ἀντικείμενά της. Ἀντί νά διδάξει τούς ἀνθρώπους πώς θά ἀναζητήσουν τό Βασίλειο τοῦ Θεοῦ, αὐτή τούς διδάσκει πώς μ’ ὅλη τους τή δύναμη νά βουτήξουν στά ἀσήμαντα καί τά τυχαῖα. Ἀπ’ αὐτή τή διαταραχή προέρχονται καί ὅλες οἱ ἄλλες διαταραχές. Καί ἀπό αὐτά προῆλθαν καί θά ἔρθουν οἱ πόλεμοι…
Μά πῶς ὁ Ὕψιστος, ὁ Πεντακάθαρος καί Πανάγιος Θεός ἀνακατεύεται μέ τούς πολέμους ρωτοῦν μερικοί. Αὐτό τό ρωτοῦν ἐκεῖνοι πού λένε πώς πιστεύουν στό Θεό, ἀλλά τοῦ ἀρνοῦνται κάθε ἐνεργό ρόλο στή ζωή τῶν ἀνθρώπων καί τῶν λαῶν καί Τόν τοποθετοῦν στό ρόλου τοῦ παρατηρητῆ τῶν ἀνθρώπινων ἔργων καί πράξεων. Ἄραγε ἕνας τέτοιος Θεός δέν εἶναι εἴδωλο; Καί τέτοια πίστη ἀνόητη; Σέ κάθε σπιτονοικοκύρη ἐπιτρέπουν νά ἀνακατώνεται στά ἔργα τοῦ σπιτιοῦ του, μόνο πού τό δικαίωμα αὐτό ἀρνοῦνται στό Δημιουργό τοῦ κόσμου!
Σωστός εἶναι ὁ λαός, ὅταν πιστεύει ὅτι ὁ Θεός ἀνακατώνεται ἐνεργά ἀκόμα καί στίς ἁπλές καθημερινές ἐργασίες τῶν ἀνθρώπων. Τέτοια πίστη εἶχαν ὅλοι οἱ προφῆτες, ὅλοι οἱ ἀπόστολοι καί ὅλοι οἱ ἅγιοι. Ἔτσι εἶναι ἀκόμα περισσότερο σωστός ὁ λαός, μαζί μέ τούς προφῆτες, τούς ἀποστόλους καί τούς ἁγίους, στήν πίστη του, ὅτι ὁ Θεός τακτοποιεῖ καί τά μεγάλα γεγονότα πού καθορίζουν τή μοίρα τοῦ κόσμου καί τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων. Αὐτή τήν πραγματικότητα δέν μπορεῖς νά τήν ἀποφύγεις, αὐτή ὁ λαός τήν ἀγγίζει καί τήν αἰσθάνεται μέ τή φωτισμένη του ψυχή…
Στό γελοῖο ἐρώτημα: μά πῶς ὁ Θεός τοῦ ἐλέους καί τῆς ἀγάπης ἐπιτρέπει νά συμβοῦν στούς ἀνθρώπους τέτοιες φρικαλεότητες ὅπως οἱ πόλεμοι; Μπορεῖ νά ἀπαντηθεῖ μέ τό σοβαρό ἐρώτημα: πῶς ἐπιτρέπεται στούς ἀνθρώπους, στούς ὁποίους ὁ Θεός ξεκάθαρα ἀποκάλυψε τό θέλημά Του καί τούς νόμους Του, νά μποροῦν χωρίς αἰδῶ καί μετάνοια ἀπεριόριστα νά ὑβρίζουν τό Θεό καί νά καταπατοῦν τίς ἐντολές Του;…
Ὁ ἑπόμενος πόλεμος ὅπως καί οἱ προηγούμενοι ἤδη ἀξίζουν στούς ἀνθρώπους. Κι ἄν δέν ὑπῆρχε τό ἔλεος καί ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, αὐτός ὁ πόλεμος θά εἶχε ἤδη ξεσπάσει. Πράγματι, ἄν δέν ὑπῆρχε τό ἔλεος καί ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, γιά τίς ἁμαρτίες τῶν χριστιανῶν ἡ μάχαιρα δέ θά ἔμπαινε κἄν στό θηκάρι της. Κι αὐτή ἡ σύντομη εἰρήνη καί ἀνάσα πού τώρα ἔχουμε, δέ συμβαίνει λόγῳ τῆς ἐξυπνάδας τῶν ἀνθρώπων, οὔτε λόγῳ τῆς κουλτούρας τους, ἀλλά λόγῳ τοῦ ἐλέους καί τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Μάλιστα, λόγῳ τοῦ φόβου τοῦ Θεοῦ καί τίς προσευχές ἐκείνων τῶν πιστῶν καί ἀγαθῶν ἀνθρώπων, δίχως τούς ὁποίους δέ θά ὑπῆρχε οὔτε ἕνας λαός στήν Εὐρώπη καί τήν Ἀμερική.
Ὑπάρχει λοιπόν, σωτηρία γιά τούς λαούς τῆς Εὐρώπης καί τῆς Ἀμερικῆς; Φυσικά καί ὑπάρχει. Ἀλλά τό ἐρώτημα εἶναι, θέλουν νά τό ἀποδεχθοῦν;… Τά πάντα γίνονται ἐάν οἱ ἄνθρωποι τό θελήσουν. Καί οἱ λευκοί ἄνθρωποι μποροῦν νά ἀλλάξουν τό πνεῦμα τους, νά διορθώσουν τίς σκέψεις τους, νά τιθασεύσουν τίς ἐπιθυμίες τους γιά μηδαμινότητες καί νά κατευθυνθοῦν στόν καλό σκοπό πίσω ἀπό Αὐτόν πού εἶπε: ἐγώ εἰμί ἡ ὁδός. Μποροῦν ἄν τό θέλουν. Ἀλλά τό θέλουν;
Ἀπό τό χεῖλος τῆς καταστροφῆς ὡς τή σωτηρία καί τήν ἀσφάλεια ὑπάρχει μόνο ἕνα βῆμα. Θέλουν οἱ λευκοί ἄνθρωποι νά ἀποτραβηχτοῦν πίσω μόνον ἕνα βῆμα ἀπό τή φοβερή καταστροφή, πάνω στήν ὁποία αἰωροῦνται;
Σ’ αὐτό τό ἐρώτημα περιμένει ἀπάντηση ὁ Θεός, τήν ἀναμένει μέ πατρική ἀγάπη. Ἄν καί κάθε μέρα λαμβάνει ἀρνητική ἀπάντηση ὁ Θεός, παρόλα αὐτά ἀναμένει, λόγῳ τοῦ ἐλέους καί τῆς ἀγάπης Του. Ἀναμένει ἀπό ὁποιονδήποτε λαό καί ἀπό ὁποιοδήποτε σημεῖο τοῦ κόσμου νά ἀκούσει θετική ἀπάντηση γιά νά ἀποτρέψει τήν καταστροφή.
Σκορπίζονται πολλά λόγια περί ἀφοπλισμοῦ. Ἀλλά πῶς θά ἀφοπλιστοῦν ὅταν εἶναι ἐξοπλισμένοι μέ τήν ἁμαρτία, φορτωμένοι μέ τήν ἁμαρτία; Ἡ ἁμαρτία τροφοδοτεῖ τό φόβο, ἡ ἁμαρτία σφυρηλατεῖ τά ὅπλα, ἡ ἁμαρτία προετοιμάζει τόν πόλεμο. Νά μήν ὑπῆρχε αὐτός ὁ καταραμένος φόβος! Ἀλλά αὐτός ὑπάρχει ὅσο διαρκεῖ ἡ ἁμαρτία. Θέλουν δέ θέλουν οἱ ἁμαρτωλοί πρέπει νά ἐξοπλιστοῦν. Ἐάν ὅμως οἱ ἄνθρωποι πρέπει νά ἐξοπλιστοῦν. Ἐάν ὅμως οἱ ἄνθρωποι εἶχαν ἀφοπλιστεῖ ἀπό τήν ἁμαρτία, τότε ποιός θά φοβόταν, ποιός θά σφυρηλατοῦσε ὅπλα, ποιός θά ἑτοιμαζόταν γιά πόλεμο; Κανείς.
Στόχος ἡ εἰρήνη. Γιατί κανείς δέ μιλᾶ γι’ αὐτό ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καί τῶν ἀνθρώπων; Δεῖτε, αὐτό εἶναι ἕνα θέμα πολύ σοβαρό: Γιά ποιό λόγο ἀναζητοῦν τήν εἰρήνη οἱ ἄνθρωποι, στρατηγέ; Ρωτῆστε τους καί θά ἐκπλαγοῦν. Κι ὅταν συνέλθουν ἀπό τήν ἔκπληξη, κάποιοι πρῶτοι θά σᾶς ἀπαντήσουν: γιά τόν πολιτισμό, δεύτεροι: γιά τήν οἰκονομική πρόοδο, τρίτοι: γιά τή διαφύλαξη τῶν δημιουργημάτων τῶν ἀνθρώπων, τέταρτοι: γιά τό κράτος, πέμπτοι: γιά τήν ἀσφάλεια τῆς ἀτομικῆς ζωῆς! Ἀνοησίες! Γι’ αὐτό τά περίφημα λόγια τοῦ καιροῦ μας περί ἀφοπλισμοῦ καί εἰρήνης ἀκούγονται ὅπως ὁ ψεύτικος χρυσός.
Ἐπειδή οἱ ἄνθρωποι δέ γνωρίζουν τό σκοπό τῆς εἰρήνης, τήν ὁποία ἀναζητοῦν. Αὐτοί πού σήμερα περισσότερο τήν ἀναζητοῦν, τήν ἀναζητοῦν γιά ἀνετότερη καί πιό ξέγνοιαστη προσκύνηση τῶν εἰδώλων τους. Τί μᾶς χρειάζεται τέτοιου εἴδους εἰρήνη; Κατά τή διάρκεια τοῦ πολέμου δέν ὑπῆρξαν τόσες αὐτοκτονίες ὅσο κατά τή διάρκεια τῆς σημερινῆς εἰρήνης. Ἄραγε οἱ κυβερνῶντες στήν Εὐρώπη καί τήν Ἀμερική ἀναζητοῦν τήν εἰρήνη ἀπό φόβο Θεοῦ καί γιά τή δόξα τοῦ Θεοῦ ἤ λόγῳ τῆς πιό εὔκολης ἐξαγορᾶς τῆς ἀδικίας; Ἄν εἶναι αὐτό τό τελευταῖο, πού ἀπό ὅτι φαίνεται εἶναι, τότε δέ θά φανεῖ παράξενο ἄν τούς δοθεῖ ὁ πόλεμος ἀντί τῆς εἰρήνης. Ὅταν γεννήθηκε ὁ Ἄρχων τῆς Εἰρήνης πάνω ἀπό τή Βηθλεέμ ἔψαλλαν χοροί ἀγγέλων: δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καί ἐπί γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκίᾳ. Ἡ δόξα πρός τό Θεό ἔρχεται, λοιπόν στήν πρώτη θέση, καί ἀπ’ αὐτήν ἐξαρτᾶται ἡ πραγματική εἰρήνη καί ἡ καλή θέληση.
Ἄν οἱ ἄνθρωποι ζητοῦσαν τήν εἰρήνη πρός δόξαν Θεοῦ, ἀναμφισβήτητα θά τήν ἐλάμβαναν, καί τέτοια εἰρήνη δέν θά τούς τήν ἀφαιροῦσε κανείς πιά. Ἀλλά, ἀκούσατε ἐσεῖς, ἀπό ὁποιαδήποτε ἄλλη πλευρά δέσμευση, ἀπό αὐτούς πού ζητοῦν τήν εἰρήνη, ὅτι τήν εἰρήνη θά χρησιμοποιήσουν πρός δόξαν Θεοῦ καί πρός τή διόρθωση τοῦ χαρακτήρα τους; Ὅμως ἡ δέσμευση εἶναι ὁπωσδήποτε ἀναγκαία γιά τήν πραγματική καί διαρκῆ εἰρήνη. Εἴθε οἱ σημερινοί εἰρηνιστές νά καθορίσουν ἐπακριβῶς τό σκοπό τῆς εἰρήνης, ν’ ἀκούσουν οὐρανό καί γῆ καί γρήγορα θά γνωρίζουμε πόσο ἀπομακρύνθηκε ὁ πόλεμος ἀπό ἐμᾶς.
Μακάριος θά εἶναι ἐκεῖνος ὁ ἄρχοντας πού θά γνωρίζει τήν Ἀλήθεια καί πού ἐγκαίρως θά καλέσει τό λαό του σέ μετάνοια ἐνώπιον τοῦ Ζῶντος Θεοῦ. Μακάριος θά εἶναι ἐκεῖνος ὁ λαός πού ἐγκαίρως θά ἀφοπλιστεῖ ἀπό τίς ἁμαρτίες του ὅπως καί ἀπό τά ὅπλα ἐνάντια στό Θεό. Κανένα κακό δέ πρόκειται νά συμβεῖ σ’ αὐτό τό λαό. Μά ὅσο ἀφοπλισμένος κι ἄν εἶναι ἀπό τά ὅπλα τοῦ πολέμου θά ζεῖ μέ ἀσφάλεια, ἐπειδή ὁ Παντοδύναμος θά τόν προστατεύει ὑπό τήν ἀκαταμάχητη δεξιά Του. Ἀκόμα κι ἄν δέ διαθέτει οὔτε ἕνα ξίφος, ὁ ἐχθρός θά εἶναι ἀδύναμος μπροστά του καί δέ θά μπορέσει νά περάσει τά σύνορά του, ἐπειδή δέ θά τό ἐπιτρέψει ὁ Κύριος τῶν Δυνάμεων. Μά ἀκόμα κι ἄν οἱ ἐχθροί εἰσβάλουν ἀπό τά σύνορά του στή χώρα του, θά ἀνοίξουν τόν τάφο τους. Μακάριος ἐκεῖνος ὁ λαός πού ἀφοπλισμένος ἀπό τήν ἁμαρτία πρῶτος θά ἀφοπλιστεῖ καί ἀπό τά στρατιωτικά ὅπλα. Τέτοιος λαός θά ἔχει μεγάλη ἀποστολή στόν κόσμο. Καί θά ἀποτελέσει τό φῶς τῶν λαῶν. Καί θά τόν δοξάσει ὁ Κύριος Θεός μέ δόξα ἀνείπωτη καί θά τόν εὐλογήσει μέ τήν αἰώνια εὐλογία Του.
«Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καί πεφορτισμένοι, κἀγώ ἀναπαύσω ὑμᾶς»(Ματθ. 11, 28
